فرآیند معاملات در بورس انرژی

دریافت کد مشتری در بورس انرژی

نخستین گام برای اقدام به خرید هر نوع کالایی از جمله محصولات انرژی در بورس انرژی ایران دریافت کد مشتری در بورس انرژی می‌باشد که این کد زمانی که مشتری برای اولین بار اقدام به خرید می‌کند ایجاد می‌شود و هر خریدار انرژی از طریق کارگزار خود اقدام به دریافت کد بورسی می‌نماید.در مورد محصولات بورس انرژی فقط اشخاص حقوقی می‌توانند برای خرید این محصولات از شرکت بورس انرژی ایران اقدام کنند.متقاضیان (شرکت های تولید و توزیع نیروی برق)، برای اخذ کد معامعلاتی می بایست پس از مراجعه به شرکت مدیریت شبکه برق ایران و دریافت فرم تکمیل شده و ممهور "معرفی نامه جهت درخواست کد خاص برای معاملات برق در بورس انرژی" و تکمیل فرم های احراز هویت مشتری، درخواست کد معاملاتی و بیانیه ریسک ( موجود در شرکت های کارگزاری)، نسبت به اخذ کد معاملاتی از طریق شرکت های کارگزاری دارای مجوز فعالیت در بورس انرژی اقدام نمایند. لازم به ذکر است متقاضیان، باید در هنگام مراجعه به شرکت های کارگزاری، مدارک و اطلاعات ذیل را به همراه داشته باشند:

  • اطلاعات در خصوص اساسنامه، شناسه ملی، شرکت نامه ، آگهی روزنامه رسمی در خصوص تأسیس و آخرین تغییرات آن، آگهی آخرین تغییرات مدیران و صاحبان امضای مجاز ، ترکیب سهامداران، مالکان یا شرکاء بالای ده درصد، مؤسسان، اعضای هیأت مدیره و مدیر عامل، بازرسان، حسابرسان و نشانی اقامتگاه آنان.
  • اطلاعات مربوط به حساب بانکی مرتبط با معاملات کالا یا اوراق بهادار مبتنی بر کالا.
  • اطلاعات در مورد حجم معاملات قبلی.
  • اصل مدرک شناسایی صاحبان امضای مجاز شامل شناسنامه و کارت ملی و کپی تمامی صفحات مدارک مذکور

نحوه خرید و فروش در بورس انرژی

معاملات بورس همواره بر مبنای رقابت و به یکی از روش‌های حراج انجام می شود. اجرای سفارش‌ها براساس اولویت قیمت و در صورت تساوی قیمت‌ها براساس اولویت زمانی ورود سفارش به سامانه معاملات خواهد بود. کالای برق در بورس انرژی بر اساس قرار داد سلف موازی داد و ستد می شود و قراردادی است که در بازار مشتقه معامله شده و براساس آن مقدار معینی از دارایی پایه براساس مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد به فروش می‌رسد. وجه قرارداد مذکور باید در هنگام معامله و طبق زمان‌بندی تعیین شده در مشخصات قرارداد پرداخت و دارایی پایه در سررسید تحویل شود. 

انواع سفارش ها

انواع سفارش ها به لحاظ شرایط قیمتی شامل دو نوع سفارش محدود و سفارش با قیمت باز و از نظر اعتبار زمانی سفارش نیز به سفارش روز، سفارش جلسه و سفارش مدت دار به شرط انقضاء در پایان هفته تقسیم می شود.

ساعت کاری بورس انرژی

ساعات شروع و پایان جلسه معاملاتی از 9:30 تا 12:00 روزهای کاری می باشد که از ساعت 9:30 تا 10:00 مرحله پیش گشایش، ساعت 10:00 مرحله گشایش و از ساعت 10:00 تا 12:00 معاملات به صورت حراج پیوسته انجام خواهد شد. تبصره در خصوص کالای برق: حداقل حجم بسته قابل معامله در یک ساعت، یک مگاوات ساعت و حداقل تغییر سفارش قیمت، 10 ریال است و میزان پیش پرداخت قرارداد سلف موازی نیز به میزان 100% ثمن معامله می باشد که نزد شرکت سپرده گذاری مرکزی سپرده می شود.

نحوه تسویه معاملات انرژی

اتاق پایاپای در پایان هر روز معاملاتی براساس معاملات کارگزاران، گزارش تسویه معاملات را به عضو مربوطه ارائه می‌دهد. اعضای اتاق پایاپای مکلفند براساس اطلاعیه حاصله نسبت به تسویه وجوه معاملات طی مهلت مقرر اقدام نمایند. در صورتی که امور تسویه هر معامله به طور کامل توسط کارگزار خریدار انجام شده باشد، اتاق پایاپای اقدام به صدور اعلامیه تسویه وجوه آن معامله می‌نماید.

انواع روش های تسویه معاملات

  • تسویه نقد

در این روش وجه قرارداد ظرف مهلت تسویه به صورت نقدی توسط کارگزار خریدار به حساب تسویه واریز می‌گردد.
  • تسویه خارج از پایاپای

در این روش ظرف مهلت تسویه، سند تسویه خارج از پایاپای طبق فرمت شرکت سپرده‌گذاری مرکزی به تائید فروشنده و کارگزار فروشنده رسیده و به همراه سایر مستندات لازم توسط کارگزار خریدار به اتاق پایاپای ارائه می‌شود.
  • تسویه با تضمین تسویه‌ای

با ضمانت‌نامه بانکی یا از طریق گشایش اعتبار اسنادی انجام می‌شود و صرفاً در خصوص معاملات نسیه است. روش تسویه معامله باید در اطلاعیه عرضه قید گردد. پس از انتشار اطلاعیه عرضه فقط تغییر روش‌ تسویه خارج از پایاپای به روش تسویۀ نقد یا تغییر روش تسویۀ با تضمین به روش تسویه نقد با درخواست خریدار و موافقت اتاق پایاپای امکان‌پذیر است.

انجام امور تسویه معاملات

  •   معاملاتی که به روش نقد تسویه می‌شوند: واریز وجه قرارداد، کارمزدها و کسورات و حسب مورد ثبت تسویه توسط کارگزار.
  •   معاملاتی که به روش خارج از پایاپای تسویه می‌شوند: ارائه سند تسویه خارج از پایاپای مطابق فرمت شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و مستندات ضمیمه آن و واریز کارمزدها، کسورات و پیش‌ پرداخت معامله در صورت وجود.
  •   معاملاتی که به روش تسویه با تضمین تسویه می‌شوند: ارائه ضمانت‌نامه، سند اعتبار اسنادی و سایر مستندات مطابق فرمت شرکت سپرده‌گذاری مرکزی به همراه واریز کارمزدها و کسورات.
مهلت تسویه معاملات قراردادها در رینگ داخلی سه روز کاری و در رینگ بین‌المللی پنج روز کاری بعد از روز معامله است. تسویه وجوه معاملات قرارداد سلف موازی استاندارد طی مهلت تسویه به روش نقد انجام می‌شود.

تحویل کالا تحویل کالای موضوع قراردادهای نقد، نسیه و سلف طبق زمان تحویل اعلام شده در اطلاعیه عرضه توسط کارگزار فروشنده انجام می‌گیرد. حداکثر زمان تحویل به شرح ذیل می‌باشد:

  •  در قراردادهای نقدی و نسیه، حداکثر تا سه روز کاری پس از مهلت تسویه، در صورتی که انجام امور تسویه با تأخیر صورت پذیرد، به میزان روزهای تأخیر به این مهلت اضافه می شود.
  • در قراردادهای سلف با سررسید کمتر از 30 روز، حداکثر تا 5 روز پس از سررسید تحویل
  • در قراردادهای سلف با سررسید 30 روز و بیشتر، حداکثر تا 15 روز پس از سررسید تحویل

نرخ کارمزد و جرائم معاملات بورس انرژی

نرخ کارمزد معاملات کالاها و قراردادهای سلف موازی استاندارد پذیرفته شده در بورس انرژی


شرح کارمزد خرید(درصد) سقف کارمزد خرید کارمزد فروش (درصد) سقف کارمزد فروش
شرکت بورس انرژی 0/04 100،000،000 0/04 100،000،000
شرکت سپرده گذاری مرکزی 0/025 100،000،000 0/025 100،000،000
شرکت مدیریت فناوری 0/015 100،000،000 0/015 100،000،000
سازمان بورس و اوراق بهادار 0/032 80،000،000 0/048 120،000،000
شرکت کارگزاری 0/15 100،000،000 0/15 100،000،000
جمع 0/262 480،000،000 0/278 520،000،000

نرخ جرائم

 
در قراردادهای نقد، نسیه و سلف در صورت عدم صدور حواله خرید کالا طی مهلت مقرر، قرارداد منفسخ می گردد و اصل وجه و خسارت‌ها و کارمزدها به شرح زیر پرداخت می‌شود:
در صورتی که فروشنده به هر نحو از صدور حواله خرید کالا خودداری نماید، وی مکلف است 5 درصد ارزش معامله را به عنوان خسارت انفساخ به همراه کلیه هزینه‌های مصوب اعم از دو سرکارمزد شرکت بورس انرژی، کارمزد کارگزار خریدار و فروشنده، دو سر کارمزد تسویه و دو سر حق نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار را پرداخت نماید. خسارت انفساخ معامله باید حداکثر یک روز کاری پس از اعلام اتاق پایاپای و به صورت یکجا به نفع خریدار و به حساب بستانکاران موقت شرکت سپرده‌گذاری مرکزی واریز شود.


* نام ارسال کننده:
* ایمیل ارسال کننده:
* ایمیل دریافت کنندگان:
موضوع:
متن:
* ورودی کد امنیتی: